Duurzame business aanjagen in regio Venlo

Hieronder een interview met mij als inhoudelijk verantwoordelijke voor het Venlo Regionomics project. Samen met de gemeente Venlo, het C2C Expolab en het Blue Innovation Center jagen we duurzame business aan voor de regio Venlo. Het project loopt van maart-november 2017 en betekent voor mij de aftrap verzorgen met een workshop tijdens het C2C Congress, 2 middagen training geven in de methode scan, screen, implement aan het kernteam van 10 mensen, 2 dagen training geven aan 50 (potentiële) duurzame ondernemers, begeleiding van de teams die de projecten gaan waarmaken, business cases mee ontwikkelen en een eindevenement in november. Vervolgens werken we mee aan een roadmap 2025 voor de gemeente Venlo. Boeiend project! www.venlo-regionomics.nl

venlo regionomics

Désirée Driesenaar, freelancer en als Blue Economy expert inhoudelijk verbonden aan het project Venlo Regionomics, vertelt ons vandaag hoe we toekomstbestendige business kunnen herkennen. En hoe we er zelf mee aan de slag kunnen.

Duurzame business, waarom en hoe dan?

“In het Cradle to Cradle jaar is de focus van onze regio meer dan ooit gericht op duurzaamheid”, zegt Désirée, “en hoe we daarmee niet alleen een betere leefomgeving kunnen creëren maar ook een gezonde economie. In 2013 ben ik aan de universiteit van Pècs in Hongarije de diepte van duurzaamheid ben ingedoken met Blue Economy. Hier heb ik succesvolle voorbeelden in verschillende delen van de wereld gezien. Zoals een bedrijf als Novamont in Sicilië, dat volledig composteerbaar plastic produceert van de inhoudsstoffen van distels.

Of BlueCity in Rotterdam, dat gestart is met het produceren van oesterzwammen op de afvalstroom van koffiedrab uit de stad. En dat begin dit jaar het failliete zwembad Tropicana heeft omgebouwd tot een bruisend nieuwe hub rond het thema stadslandbouw. Ik heb krimpende regio’s gezien die met het juiste ondernemerschap nieuwe welvaart en levendig welzijn hebben gerealiseerd. En dat is volgens mij wat we in de regio Venlo ook willen. Gezonde, duurzame business die allerlei voordelen combineert en echt waarde toevoegt.”

Waaraan herken je duurzame business?

“De meeste mensen zullen de 3 P’s wel kennen: people, planet, profit. Duurzame bedrijven zorgen voor een balans tussen alle drie deze elementen. Dus niet alleen een goedkoop product produceren en de vervuilingskosten op de maatschappij afwenden. Echt verantwoordelijkheid nemen voor het geheel. In de methode scan, screen, implement zijn we op zoek gegaan naar alle kansen die nog niet benut worden. We kijken naar de uitdagingen van onze regio, maar tegelijkertijd kijken we ook naar wat er allemaal aanwezig is. Alles wat kansen biedt voor nieuwe business.

Het kan zijn dat er goed bruikbare reststromen zijn waar nieuwe waardevolle producten van te maken zijn. Het kan zijn dat er overvloedige materialen zijn die op dit moment nog niet worden gebruikt. Zij kunnen prima als grondstof dienen, denk aan algen, industriële hennep, bamboe. Zo is er het voorbeeld van steenpapier, waarbij in tegenstelling tot gewoon papier geen water en geen chemicaliën nodig zijn voor de productie. Het papier wordt gemaakt van zeer fijn gemalen calcium carbonaat. Dit kan afvalsteen zijn uit mijnen, gecombineerd met gerecycled PET plastic. In tegenstelling tot papier van bomen, kan dit papier eeuwig worden hergebruikt.”

Gaat het alleen om materiaalgebruik?

“Nee, zeker niet, het kan ook zijn dat er onbenutte talenten zijn, die nieuwe waarde kunnen creëren. Of dat we clusters ontdekken die elkaar kunnen versterken. Als bedrijven namelijk elkaars reststromen gebruiken en het geld lokaal houden, ontstaat er een versterkend effect voor de regio. Zo zijn er regio’s verlevendigd, die zelfvoorzienend zijn met hernieuwbare energie. Door het geld van de energie in eigen regio te houden, ontstaat er ruimte voor nieuwe investeringen in andere duurzame sectoren. Al met al is er een breed spectrum aan mogelijkheden en die verkennen we in het project Venlo Regionomics. En het uiteindelijke doel is ondernemers zo te inspireren dat er een stroom aan duurzame bedrijvigheid op gang komt. We willen dat ondernemers kansen gaan zien die ze voorheen nog niet zagen.”

Waarom investeer jij in Venlo Regionomics?

“Als freelancer zijn mijn thema’s duurzaamheid, communicatie en community-vorming. Voor dit project zijn al deze facetten van belang. Ik wil graag dat de kennis over duurzaamheid in onze regio groter wordt en communities worden versterkt. Communicatie en training zijn beproefde middelen die ik hiervoor graag ter beschikking stel. Venlo Regionomics is een project waarin ik geloof, dus daar investeer ik graag in. Ik hoop dat we in onze regio duurzame business kunnen ondersteunen en samenwerkingsverbanden kunnen creëren. Als we bedrijven die gaan voor people, planet, profit weten te boeien, dan is het hier een feestje om te wonen en te werken. Dus daar ga ik voor!”

In Love with a Greek Mountain

In October 2016 I have fallen in love with a Greek mountain, Mount Parnonas in the Peleponnese. Everybody who knows me a little is familiar with the fact that I have been in the Blue Economy and sustainable development since 2013. Now that I have met this mountain, I just feel that this mountain and deep blue sea deserve better. Together with its people, the Greek mountain deserves to be developing in a sustainable way. Mount Parnonas houses 24 villages, but most of them are deserted. The region is rather unspoiled and is part of Natura 2000, but it has large problems as well. We have never been taught how to gain value in line with nature. We immediately think big, industrial and spoil things.

Meraki People

The Meraki People, with Christiana Gardikioti as a driving force, have a dream to do it different. Around the themes food, fabric and health they started business activities and education on learning from nature. However, community building is not easy in a country with such financial troubles. Competition is a more logical first impulse than cooperation. But still this is what we are doing here.

Regenerative Agriculture

In May 2017 I went back to the Greek mountain with my Blue Economy friend Ayumi Matsuzaka. We discovered the riches of the loquat tree, along with giving workshops in terra preta. Also, we planted the first mental seeds for regenerative agriculture and water management. Systemic designs came out of our pens, we talked to lots of people, at the same time explaining all the opportunities. And we had fun together and built relationships. O, how I wish for the Meraki People to start their sustainable businesses and regenerate their mountain and sea in the process!

ayumi matsuzaka

Ayumi Matsuzaka giving workshop terra preta

loquat tree

The 15 opportunities of a loquat tree, a valuable asset growing in normal backyards!

And of course anyone with great ideas is welcome to be part of this process. The Meraki People (business with a heart) are big enough for all of us who have heart for Mount Parnonas and its inhabitants.

www.themerakipeople.com

Biomimicry workshop ‘learning from nature’

Art students are special. They think in a different way and I love that. Together with Eva van Rijsingen from Blue Engineering I gave a workshop ‘learning from nature’ at the HKU in Utrecht. The college teaches about art and application and that perfectly fit with what we had to teach: bionics, biomimicry, blue economy.

We explained about systemic design, zooming out. We discussed ecosystems and what will happen if the fox dies. But we also discussed their innovations and gave them a new way of looking at their project. In the end they all shared with us how this workshop changed their innovations.

Biomimicry, nature

Wow, what an energy! What a good way of sharing and thinking about sustainability. I definitely hope this college wants to participate in our projects. These art students can teach our Venlo entrepreneurs a lot. How to change their view. How to include art and nature in every innovation, in every product.

And of course we made them think about their business case too. Because in the end people and planet have to be teamed up with prosperity for people as well. It is the only sustainable way.

(photo: Daan Eerland)

Fruitmotor

In de Betuwe gebeuren mooie dingen. De Fruitmotor heeft onlangs haar eerste cider gepresenteerd: De Betuwse Krenkelaar. Niet zomaar een cider: een super lekkere cider van restfruit. De Fruitmotor heeft er een leuk filmpje over gemaakt om het uit te leggen.

Met de opbrengst van het restfruit gaat de teler aan de slag om zijn teelt natuurlijker te maken en biodiversiteit te versterken. En de appels zijn nog maar het begin! Hou hun website in de gaten voor het volgende heerlijke product van restfruit.

El Hierro, het eiland dat duurzaamheid ademt

In november 2016 ben ik naar de Living University van Blue Economy in El Hierro geweest. Dit is het kleinste Canarische eiland met het grootste project in Blue Economy vorm dat al 20 jaar draait en steeds weer nieuw ondernemerschap toevoegt. We waren met 75 mensen, 30 nationaliteiten, het was inspirerend! We hebben uit de eerste hand gehoord hoe ze de landbouw en veeteelt in 8 jaar tijd geheel biologisch hebben gemaakt. Veel weerstanden overwonnen, maar nu ruim 50% meer opbrengst. We hebben de visserijcoöperatie, wijnmakerij en de energiecentrale bezocht. Volledig energie-onafhankelijk met vijf windmolens, twee waterbassins en een vliegwiel. En wat een leiderschap in al die coöperaties! Verbindend en effectief. We hebben elkaars projecten stappen verder geholpen en het bestuur van El Hierro nieuwe ideeën gegeven. A week well spent!

Klik voor meer informatie over Blue Economy

Cluster Economy – Generating Value

A cluster economy is an economy in which the maximum profit for one company is not deciding. It is the optimum for the system that is the main drive. By using each others rest streams and adding value to all products in the system the total profit (for people planet and business) will be maximized if we keep the proceeds local.

One month ago about twenty invited people from several European countries came together in Austria to discuss Blue Economy and its progress in Europe. Training by Prof. Gunter Pauli and Dr. Martin Zsifkovits, three universities present (Munich, Pècs and Turin) and a lot of insight and I must say: also a lot of fun!

System Dynamics

The main focus of our training was the quantification of qualitative systems design and understanding the concept of cluster economy. How do you convince policy makers with facts that a specific local system will achieve the desired results with regard to wellbeing, job creation and economic value?

In a Blue Economy the advantages of the economic system are achieved by:

  • defining boundaries
  • having a clear intention of what you want the system to achieve
  • creating value with everything that is available in the system
  • keeping the money inside the system, instead of letting it flow out
  • using the diversity of the community
  • entrepreneurship. Just do it.

The quantification is done with the help of system dynamics. As an example we visited the region of Güssing in Austria, where local energy production has kept millions inside the community and created many jobs. Cluster economy pur sang. We discussed in detail the cases of Las Gaviotas in Colombia and El Hierro in Spain where resilient communities have been built with what is locally available.

Stone Paper

We worked on interesting business cases, such as 3D sea farming and stone paper. Furthermore, we looked at renewable energy production and being connected into a profitable system. Over dinner we discussed the projects in the several European countries: France, Greece, Sweden, Croatia, The Netherlands, Germany, Spain, Hungary and Belgium. We had fun and made new friends.

I went home with a full brain and an uplifted spirit. Now it is time to share the knowledge in our Dutch Blue Economy community. Let’s see how we can strengthen our own cases. That will happen the week after next in BlueCity. We can create this sustainable future, so let’s do it together.

In BlueCity a cluster economy will be created in the form of an urban farming hub in Rotterdam. Tropicana, the tropical swimming paradise at the edge of the city will be transformed to house 50 companies whose rest streams will be connected and value will be added.

On May 25, I will be speaking at the (sold out) Kennisfestival in Deventer. So if you already have a ticket, come and meet me…

Van Deep Ecology naar Blue Economy

Blue Economy is een manier van duurzaamheidsdenken wereldwijd bekend gemaakt door Gunter Pauli. Hij zegt altijd op de schouders van giganten te staan, maar wie zijn die reuzen? Hoe is zijn denken beïnvloed?

The Web of Life

We zijn al jarenlang naar het kleinste deeltje op zoek. Onze wetenschap heeft ons geleerd alles in kleine partjes te hakken, want dan is de complexe materie die leven heet, beter te begrijpen. Waar. Maar zo gaan de verbanden verloren en dat is super jammer. Dus laten we nu eens een tijdje gaan uitzoomen, het grotere geheel bekijken en slimmere keuzes maken. Losse delen maken nog geen leven, het wordt pas leven als de delen verbonden zijn. Fritjof Capra legt het beter uit dan ik: https://www.youtube.com/watch?v=If2Fw0z6uxY

Leonardo da Vinci – Fritjof Capra

Sinds ik mij heb verdiept in de blauwe economie, ben ik een groot bewonderaar van de boeken van Fritjof Capra. The Web of Life, the Tao of Physics; zijn boeken gaan over de wetenschap van het grote geheel. Waar Descartes een mechanistisch wereldbeeld aanhing, schetst Capra (en anderen met hem) een holistisch beeld waarin de verbindingen tussen deeltjes misschien wel belangrijker zijn dan de deeltjes op zich. Waar Descartes inzoomt vanuit het idee dat afzonderlijke kleine delen begrijpen betekent het geheel begrijpen, zoomt Capra juist uit en stelt dat alleen door de verbindingen te zien we het geheel kunnen begrijpen. Hij legt haarfijn uit hoe de natuurkunde, biologie, scheikunde en psychologie met elkaar verbonden zijn. Jammer dat we ons zo vaak beperken tot slechts één deelgebied en de verbanden over het hoofd zien.

Aarde als menselijk lichaam

Voor Capra (en anderen die in de tweede helft van de vorige eeuw naam maakten met zaken als chaostheorie, Gaia theorie en complexiteitstheorie) was er natuurlijk nog een grote wetenschapper die baanbrekend werk heeft verricht om de complexiteit van de wereld te begrijpen: Leonardo da Vinci. Vooral bekend als kunstenaar, schilder, maar ook een briljant natuurkundige. Fritjof Capra heeft een boeiend boek over hem geschreven: ‘De wetenschap van Leonardo da Vinci’. Ik smul nu al dagen van dit boek. Een mooi citaat van Leonardo da Vinci wil ik hier even herhalen, het komt uit de Codex Leicester en beschrijft de aarde alsof het een menselijk lichaam is: “We kunnen stellen dat de Aarde een vitale groeikracht heeft, en dat de grond haar vlees is. Haar beenderen zijn de opeenvolgende strata van de rotsen die de bergen vormen; haar kraakbeen is de poreuze rots, haar bloed de aarde van de wateren. Het meer van bloed rond het hart is de oceaan. Haar adem is de toename en de afname van het bloed met de hartslag, zoals eb en vloed van de zee van de aarde.” Prachtig! Maar voordat je nu denkt dat Leonardo een hopeloze romanticus was: hij omzeilde juist de mythische elementen en behandelde de overeenkomst zoals hier omschreven als een puur wetenschappelijke theorie. En daarmee is Leonardo’s citaat een voorloper van de Gaiatheorie, een wetenschappelijke theorie die de aarde beschouwt als een levend en zelfregulerend systeem. En daar zijn we dan weer bij de Blauwe Economie beland.

Composthoop

En wat doe ik daar dan mee, behalve van de taal genieten? Tja, heel prozaisch op dit moment: ik leg een composthoop aan en ben druk bezig te leren over grondverbetering. Binnenkort de cursus ‘gevoel voor humus’ van Marc Siepman. En als ik dan met een riek de paardenmest verzamel, dan denk ik bij mezelf: “ik heel een wondje in het vlees van de aarde”. Praktisch en mooi tegelijk. Neem gerust contact met me op als je meer wilt weten over Capra of compost.

Zorg anders zien

Ogen openen en zien wat je tot nu toe niet zag, daar draait het om! Onlangs hebben Ilonka de Beer, Alexander Prinsen en ik het inkoopteam van de zorgorganisatie Ipse de Bruggen begeleid. Deze organisatie biedt bijzondere zorg aan mensen met een handicap. We waren te gast op hun landgoed Ursula in Nieuwveen, middenin het groene hart; wat een mooie locatie! Kinderboerderij, bakker, zwembad en plantenkas en overal ontmoetten we bijzondere mensen.

Systeemdenken

Na een eerdere workshop was het inkoopteam in groepen aan de slag gegaan om op de landgoederen Ursula en de Hooge Burch in Zwammerdam te praten over duurzame verbeteringen en de kansen in kaart te brengen. En kansen zagen ze! Van hergebruik van restmaterialen en het verminderen van vervoersbewegingen tot werk voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Het systeemdenken van de blauwe economie gaf ze de inspiratie om op zoek te gaan naar meervoudige voordelen en die bijvoorbeeld te vinden in bijen houden, groenteteelt en een fruitboomgaard. Op kleine schaal compost maken kan nuttig zijn voor het landgoed, vermindert afvalstromen, levert werk op en is educatief.

Overvloed

En zo zie je maar: een inkoopafdeling is meestal bezig met de kostenkant. Besparen, besparen en nog eens besparen. Maar waarde creëren is leuker en kan veel opleveren. Het is het verschil tussen schaarste en overvloed. Als we de taart groter maken, is er voor iedereen genoeg. Een inkoopafdeling heeft goed inzicht in alle materiaalstromen in de organisatie en is daarom een prima startpunt om anders te gaan kijken.

Vleugels

Dit project bij Ipse de Bruggen heeft ons geleerd dat het heel nuttig is om directies te ondersteunen in het maken van hun duurzaamheidsdoelen, maar dat het zeker zo functioneel is om teams te inspireren en in beweging te krijgen. De medewerkers maken het verschil. En als zij gaan zien wat ze voorheen nog niet zagen dan krijgt de organisatie vleugels! Ipse de Bruggen kan nu het luchtruim kiezen…

Is jouw zorgorganisatie of inkoopafdeling ook toe aan wat Blauwe inspiratie? Neem gerust contact op.