Ecosystem Restoration Is Vital in Every Business Model

My writing about the new business models of our century interests a lot of people. However, few people realize that ecosystem restoration will always need to be part of these models. We need to change our thinking from scarcity to abundance. We need innovation with the technologies nature gives us: physics, biology, and smart chemistry. We need resources to survive on a finite planet.


But there is more to it: we need to face the fact that we, humans, are part of nature. We do not own it, it does not exist just to serve us. We now treat nature as a commodity. And that is a big part of the problem, a big part of the current crisis we are in. We need to find our humility again. We need to restore the damage done in the past decades and start being earth stewards. The good news is that there are already working examples of a regenerative economy. And the rewards are worth fighting for: multiple value streams. Not just money, but also other important values like clean air, healthy drinking water, and social justice. These value streams will serve all species. We will find the positive spiral of nature when we restore ecosystems and learn together how to find local ways how to live within these ecosystems without destroying them.

Degraded Environment

Let’s start with a fact that is denied by no one: our environment has been degraded. The United Nations International Strategy for Disaster Reduction defines environmental degradation as “the reduction of the capacity of the environment to meet social and ecological objectives, and needs.” Perhaps people think this is just a fact in desertified areas in the (sub)tropics, but I’m afraid it’s all around us. In Europe and the USA, you might argue that social objectives are met by wealth and GNP-figures, although some rightly say that social justice is not measured here. But whatever way you look at it, ecological needs are definitely suffering if you read the reports about biodiversity loss and insects dying.

insects are dying
(GRAPHIC) G. Grullón; (DATA) M. Sorg et al., 2013-Entomologischer Verein Krefeld, Germany. The context can be found in this article in Science Magazine.

Good news: we can do better!

Many groups argue that the Anthropocene is the cause of this. We live in an age dominated by human presence. We, humans, have a significant impact on the earth’s geology and ecosystems. Mostly, this is framed as bad news, but you can also argue it’s good news. Humans have a very bad impact now, yes. But that also means we can do better, much better! And it’s up to us to explore why, how and what.

Abundant resources

If we want business models for a regenerative economy, we need abundant resources. We need to change the way we think about materials. We need a different perspective on technology. Ethics are important in this shift. What kind of humans do we want to be? Is maximizing profit giving our lives purpose? Or do we want to create optimum value for all? Well, whatever philosophy you believe in, ecosystem restoration is always a great way to start. Whenever we create abundance, we create options on how to develop our regenerative economies further.

Boosting nature

Well, how does it work, ecosystem restoration? In short, many techniques are combined to find the positive cycle of nature again. Normally, it would take ages to restore degraded land, now we can help nature find its balance again in a shorter period of time. Humans boost, nature does the rest. Ecosystem restoration always involves living soil. The Food and Agriculture Organisation of the United Nations (FAO) says that a quarter of our planet’s biodiversity is found in the soil. To enhance soil biodiversity we need to feed the soil with organic matter and stimulate micro-organisms and fungi. Of course, we also need to repair the water cycles and plant diverse crops in many layers.

Living with abundance

As soon as nature picks up its positive spiral again, abundance will be the result. And when that happens, we need to make our living in such a way that the chains will not be broken again. No more chemical fertilizers, because it kills soil life and flushes too much nitrogen into our water cycles. No more big tractors, because it creates compaction of the soil. All these wonderful creatures underground are suffocated to death underneath the huge tractor wheels. But don’t worry that I mention a lot of ‘no more’s’. There are many things you CAN do. And in its positive spiral, nature provides us with great yields. Better than many yields achieved with ‘normal’ agriculture.

Indigenous cultures and permaculture

The techniques used to boost nature come from different sources. First of all, there is a lot of old wisdom involved, derived from indigenous cultures. They really knew how to live with the land, locally using all they had available. We can still learn a lot from their heritage. Then there are permaculture design techniques. Bill Mollison and David Holmgren, the founding fathers of permaculture design, explain it in a clear way in this short video.

“A sustainable system is any system that in its lifetime can produce more energy than it takes to establish and maintain it.” Bill Mollison.

And of course, there are others. Around the time permaculture was developed, in the 1970s, the book ‘The One Straw Revolution’ was written by Masanobu Fukuoka (1913–2008) in Japan. Biodynamic farming is older, based on the work of Rudolf Steiner (1861–1925). And agroecology professor Pablo Tittonell has a great vision on how to use modern technology without disturbing the soil. I know that some of the people involved in these movements think their own way is the best and only way. However, I believe in biodiversity and in diverse solutions depending on local situations and cultures. So please, let’s just start ecosystem restoration in many ways. Nature is our teacher!

Large scale restoration

Luckily, examples of restored ecosystems and the results in wealth, health and happiness for people around these ecosystems, are growing. One famous examples that always amazes me, is the Loess Plateau in China. An area the size of a whole country (the size of my country, The Netherlands) has been restored. Think about it. Such a large scale in less than 15 years! Part of the area looked like this in 1995.

ecosystem restoration in documentary Green Gold by John D. Liu
Picture credit: Green Gold, a documentary by John D. Liu.

And the same area looked like this in 2009.

ecosystem restoration of Loess Plateau China
Picture credit: Green Gold, a documentary by John D. Liu.

A sacred mountain in India

Another example is a beautiful project in India: reforestation of the sacred mountain by John Button’s permaculture team. It started in 1989, and in 2018 Arunachala was a forested mountain again. Key success factor has been the motivation of the local volunteers. It was common to see Arunachala ablaze because farmers were protecting their grass using fire and goats against shrubs. Arunachala was a fire mountain. But it changed. Please read the story in the link and you will be amazed. Maybe this story can be an inspiration for the people in Brazil and the other Amazon countries?

“After less than two years, when a fire broke out amongst our plantings, local villagers spontaneously extinguished the fire. They knew the plants would be more value to them than rocks and grass.” John Button.

Food forests in Europe

Well, how about ecosystem restoration in the western world, where insects are dying, birds are starving and the rivers are polluted with chemical pesticides and fertilizers? I see a heartwarming trend of food forests on the rise and I applaud it. In my country food forests are being planted as buffer zones between nature and farming. This is a good inspirational step, a forebode to the time when nature-inclusive farming will be mainstream. When people realize that nature-inclusive farming can feed the world and has better business models than current farming practices. Food forests are also being planted in industrial areas. They can teach the employees of the residing companies about innovation and health provided by nature. They can promote the benefits of all ecosystems’ services (WWF- Living Planet Report 2016). Additionally, food forests are being planted close to communities in order to teach people natural gardening techniques and provide social cohesion. And finally, food forests are being planted near schools where children will be inspired to build a good future for all species of our planet.

“Food forests are hot and happening and I love it!”

Please, get your hands into the soil too. It’s so much fun to learn and experiment on how to restore ecosystems. I guarantee it will make you feel better and give you loads of new, caring friends. It certainly changed my life for the better…


And if you want to contact me, please do not hesitate to find me on LinkedIn or speak to me when I give lectures about business models and innovation. Come to training or join me having fun with my nature-loving friends…

Further reading:

About business models: Business Models: from Linear to Circular to Regenerative.

About an actual regenerative economy in Europe: Heroes of El Hierro, Part I and Part II.

About technologies that fit into a regenerative economy: Technology, a Different View.

How Can AI Support a New Economy?

Artificial Intelligence (AI) is used often to handle complexity issues. In this article I explore why we need to get used to complexity in the first place and what the role of AI is in handling this complexity. Arie Voorburg has done wonderful work in unleashing collective intelligence to find the solutions of a regenerative, inclusive and purposeful future. Also the Blue Economy uses computer software, such as system dynamics programs to design complex business models.

But it always starts with the human mind and most of all the human heart. We cannot find solutions for a purposeful future of generations ahead if we do not involve a heart. If we do not start designing in a qualitative way. I you are interested in AI and what role it has in creating a new economy, please read the full article.

Illustration comes from a presentation of Arie Voorburg, specialised in complexity and complex city issues.

If you want to work together (with methods of Arie Voorburg or from Blue Economy) on making this future a reality, please contact me.

Business Models, from Circular to Regenerative

Most people know circular economy by now. I really like it. We need these business models where materials are being re-used with as much value as possible or where people become user instead of owners or products. But we need to do even better. If we really want a sustainable world for many generations in the future, we need regenerative, inclusive, purposeful products and business models. I wrote about it on medium, please read the full article.

In the image you can see the regenerative business model of a beer brewery in Montana, source:

Please contact me if you want to know about the projects I initiate on regenerative business models,

Alternatieve economie – natuur als kompas

Oneindig groeien op een planeet die een beperkte hoeveelheid grondstoffen heeft, is niet echt mogelijk. En helaas is onze kapitalistische economie daar wel op gebaseerd. Kwantitatieve groei, kopen, consumeren, het is de motor van ons zogenaamde lineaire stelsel. De lineaire economie wordt zo genoemd omdat het een pad is van A naar B. We starten met een grondstof, voegen daar waarde aan toe tijdens zo efficiënt mogelijke productie tegen zo laag mogelijke kosten (hierbij ontstaat afval), consumeren (waarbij nog meer afval ontstaat) en aan het eind is alles afval. Maar er zijn alternatieven. Circulair, Cradle to Cradle, blauwe economie, de donut, de betekeniseconomie. Ik neem je mee langs de alternatieven en laat je zien wat jij zelf kunt doen om de transitie te maken naar een leefbare planeet. Het artikel, gepubliceerd in Spiegelbeeld in maart 2019 lees je hier.

Spiegelbeeld – Economie 2

Natuur als kompas – GAIA 1

Je ligt op je rug. Langzaam drijven de wolken voorbij. Dikke, witte wattenbollen zonder haast. Je voelt hoe je billen en bovenrug het gras raken. Een zwarte tor klimt over je pink, voor hem is dit obstakel een forse berg. De wind aait je wang en een grasspriet kriebelt je oor. Je lacht. En dan plots voel je haar. De hartklop van GAIA, moeder natuur. Deze ervaring kan ons kompas zijn voor een duurzaam leven. Hoe? Dat vertel ik je in deze serie. Deel 1, GAIA. Het volledige artikel, gepubliceerd in Spiegelbeeld in januari 2019 vind je hier.

Spiegelbeeld GAIA-1

Ecosystems Restoration Camps, restoring the earth one camp at a time

A great challenge has come my way. Because starting February 1, 2018 I have become the executive director of the Ecosystem Restoration Camps (ERC)

As most of my closer contacts know, I became a freelancer a few years ago. I want to combine what I do best in business with my passion. I dream of a world in which more values are important than just money.  A world in which people connect to nature and are inspired by her ingenuity and beauty. People will therefore invent products that are compatible with nature’s ecosystems. A world in which people will be able to use their unique talents without burning out. So that we can combine heart, head and hands.

Green Gold

In my new job everything comes together for me. For whomever missed the documentary of John Liu Green Gold in 2012 by Tegenlicht VPRO, please watch it on youtube: This is mind blowing! The Loess Pateau, an area the size of The Netherlands in China, had become desert-like over time. And in 10 years time the whole area has been regenerated. Thus giving the inhabitants a new lease on life. They build their livelihoods in line with nature now, as we all should do.

Store carbon in soil

There are large benefits when we restore ecosystems: we store carbon in the soil while we make the land fertile again and increase food security. In France there is a movement . It says that if we increase organic matter in the soil worldwide with 0.4% per year, it would halt the increase in CO2 concentration in the atmosphere related to human activity. Science already has the answers how to do it, so what is stopping us? The techniques are known, the only thing to do is to learn and implement. Just do it!

Learning by doing

The ERC organization was founded last year. It wants to ensure that the knowledge about ecosystem restoration is not stored away in scientific conferences or buried in commercial business cases. This knowledge needs to be used! Therefore ERC builds places where people can learn all about ecological ways of restoration by doing it in practice. We build camps in degraded areas and connect to the local people. Also we invite teachers and students to teach and learn on many different levels. The buildings in the camps will be off-grid and the members of the community will experience living together peacefully with each other and nature. The building of the first camp in Murcia, Spain, is in full progress. And we intend that many more will follow.

Healthy and happy planet

Last year a lot of great work has been done by the pioneers. In the coming years we will build a stable organization that can handle many camps around the world. Also we intend to keep motivation of volunteers high. We will make plans and realize them within budget. In addition we will partner with many organizations that have the same dot on the horizon. Together we can achieve a healthy and happy planet!

Become member

Concluding, I am really looking forward to working with the inspiring board, council and partners of Ecosystem Restoration Camps and the great staff and volunteers. And I invite everybody to become a member of this inspiring organization or to donate. Let’s restore the earth together.

Scholieren, ondernemers van de toekomst

De grote verrassing van de Venlo Regionomics tweedaagse in juni 2017 is het groepje 13-jarige scholieren van de Agoraschool in Roermond. Wat een aanwinst voor de diversiteit van de groep, wat een creativiteit en wijsheid in toekomstdenken! Fay, Cato en Scay doen actief mee en presenteren hun ideeën met verve!

Het idee ontstond tijdens de bijeenkomst in het Stadskantoor over circulair ondernemen half mei 2017 toen ik Rogé Pollen ontmoette. We raakten aan de praat over het Venlo Regionomics project. Samen besloten we het experiment aan te gaan. We wilden ervaren wat jonge scholieren in zo’n groep voor effect hebben. Natuurlijk waren er twijfels: “Blijven ze lang genoeg geboeid?” “Hoe is de acceptatie in de groep?” “Gaan ze niet klieren?” Sorry, Cato, Fay en Scay, dat heb ik echt even gedacht… Rogé was hun begeleider, maar heeft niet zo heel veel tijd aan begeleiden hoeven besteden.

Volwassenen versus kinderen

Want niets van dat alles is een probleem gebleken. Ze zijn enthousiaste, serieuze en vrolijke deelnemers, dol op de energizers en geweldig voor de groepsdynamiek. Klein voorbeeld: een groepje volwassenen praat geanimeerd over talentbehoud voor de regio. De ideeën vliegen over tafel, er wordt van alles gecreëerd om jongeren te stimuleren na hun studie terug te keren in Noord-Limburg. Passende woningen, leuke banen, mogelijkheden voor jonge gezinnen, noem maar op. Totdat Cato droogjes opmerkt: “Maar daar wil ik niet wonen, dat vind ik saai.” De groep volwassenen valt stil. Je kunt van alles bedenken voor deze doelgroep van de toekomst, maar zelf hebben ze heel duidelijke ideeën wat ze wel en niet willen.

De stilte wordt doorbroken door één van de volwassenen: “Wat zou je dan wel willen?” Zodra Cato daarop antwoordt, begint de brainstorm pas echt goed op gang te komen. Haar antwoorden maken van alles los in de groep. “O, als je dat bedoelt, dan zou dit wel een goed idee zijn.” Geanimeerd wordt een toekomst geschetst die veel beter aansluit bij de doelgroep dan ze ooit zonder Cato hadden kunnen bedenken.

Business cases

Na de tweedaagse van Venlo Regionomics zijn nu werkgroepen aan de slag gegaan om verschillende business cases verder uit te werken. Scay, Fay en Cato hebben een werkgroep gevorm rond de bouw van tiny houses. Dit zijn kleine, zelfvoorzienende woonvormen die niet hoeven worden aangesloten op energie, water en riool en die verplaatsbaar zijn. Steeds meer gemeenten bieden mogelijkheden voor deze duurzame huisjes. Deze huisjes spreken vooral veel jongeren aan vanwege de lage woonlasten en een leven met zo min mogelijk spullen. Zo blijft er veel meer tijd en geld over voor de belangrijke en leuke dingen in het leven! En dat is een gedachte die heel goed aansluit bij de leefwereld van deze toekomstbewoners.

Tot slot wil ik iedereen die brainstormt over de toekomst van welke branche dan ook aanraden om de diversiteit van de groep eens uit te breiden met scholieren. Het zijn geweldige jonge denkers en doeners. Hun verfrissende kijk op de wereld maakt veel los en heeft ons project in ieder geval een fijne boost gegeven. Bedankt, Cato, Scay en Fay voor jullie onvermoeibare inzet!

Duurzame business aanjagen in regio Venlo

Hieronder een interview met mij als inhoudelijk verantwoordelijke voor het Venlo Regionomics project. Samen met de gemeente Venlo, het C2C Expolab en het Blue Innovation Center jagen we duurzame business aan voor de regio Venlo. Het project loopt van maart-november 2017 en betekent voor mij de aftrap verzorgen met een workshop tijdens het C2C Congress, 2 middagen training geven in de methode scan, screen, implement aan het kernteam van 10 mensen, 2 dagen training geven aan 50 (potentiële) duurzame ondernemers, begeleiding van de teams die de projecten gaan waarmaken, business cases mee ontwikkelen en een eindevenement in november. Vervolgens werken we mee aan een roadmap 2025 voor de gemeente Venlo. Boeiend project!

venlo regionomics

Désirée Driesenaar, freelancer en als Blue Economy expert inhoudelijk verbonden aan het project Venlo Regionomics, vertelt ons vandaag hoe we toekomstbestendige business kunnen herkennen. En hoe we er zelf mee aan de slag kunnen.

Duurzame business, waarom en hoe dan?

“In het Cradle to Cradle jaar is de focus van onze regio meer dan ooit gericht op duurzaamheid”, zegt Désirée, “en hoe we daarmee niet alleen een betere leefomgeving kunnen creëren maar ook een gezonde economie. In 2013 ben ik aan de universiteit van Pècs in Hongarije de diepte van duurzaamheid ben ingedoken met Blue Economy. Hier heb ik succesvolle voorbeelden in verschillende delen van de wereld gezien. Zoals een bedrijf als Novamont in Sicilië, dat volledig composteerbaar plastic produceert van de inhoudsstoffen van distels.

Of BlueCity in Rotterdam, dat gestart is met het produceren van oesterzwammen op de afvalstroom van koffiedrab uit de stad. En dat begin dit jaar het failliete zwembad Tropicana heeft omgebouwd tot een bruisend nieuwe hub rond het thema stadslandbouw. Ik heb krimpende regio’s gezien die met het juiste ondernemerschap nieuwe welvaart en levendig welzijn hebben gerealiseerd. En dat is volgens mij wat we in de regio Venlo ook willen. Gezonde, duurzame business die allerlei voordelen combineert en echt waarde toevoegt.”

Waaraan herken je duurzame business?

“De meeste mensen zullen de 3 P’s wel kennen: people, planet, profit. Duurzame bedrijven zorgen voor een balans tussen alle drie deze elementen. Dus niet alleen een goedkoop product produceren en de vervuilingskosten op de maatschappij afwenden. Echt verantwoordelijkheid nemen voor het geheel. In de methode scan, screen, implement zijn we op zoek gegaan naar alle kansen die nog niet benut worden. We kijken naar de uitdagingen van onze regio, maar tegelijkertijd kijken we ook naar wat er allemaal aanwezig is. Alles wat kansen biedt voor nieuwe business.

Het kan zijn dat er goed bruikbare reststromen zijn waar nieuwe waardevolle producten van te maken zijn. Het kan zijn dat er overvloedige materialen zijn die op dit moment nog niet worden gebruikt. Zij kunnen prima als grondstof dienen, denk aan algen, industriële hennep, bamboe. Zo is er het voorbeeld van steenpapier, waarbij in tegenstelling tot gewoon papier geen water en geen chemicaliën nodig zijn voor de productie. Het papier wordt gemaakt van zeer fijn gemalen calcium carbonaat. Dit kan afvalsteen zijn uit mijnen, gecombineerd met gerecycled PET plastic. In tegenstelling tot papier van bomen, kan dit papier eeuwig worden hergebruikt.”

Gaat het alleen om materiaalgebruik?

“Nee, zeker niet, het kan ook zijn dat er onbenutte talenten zijn, die nieuwe waarde kunnen creëren. Of dat we clusters ontdekken die elkaar kunnen versterken. Als bedrijven namelijk elkaars reststromen gebruiken en het geld lokaal houden, ontstaat er een versterkend effect voor de regio. Zo zijn er regio’s verlevendigd, die zelfvoorzienend zijn met hernieuwbare energie. Door het geld van de energie in eigen regio te houden, ontstaat er ruimte voor nieuwe investeringen in andere duurzame sectoren. Al met al is er een breed spectrum aan mogelijkheden en die verkennen we in het project Venlo Regionomics. En het uiteindelijke doel is ondernemers zo te inspireren dat er een stroom aan duurzame bedrijvigheid op gang komt. We willen dat ondernemers kansen gaan zien die ze voorheen nog niet zagen.”

Waarom investeer jij in Venlo Regionomics?

“Als freelancer zijn mijn thema’s duurzaamheid, communicatie en community-vorming. Voor dit project zijn al deze facetten van belang. Ik wil graag dat de kennis over duurzaamheid in onze regio groter wordt en communities worden versterkt. Communicatie en training zijn beproefde middelen die ik hiervoor graag ter beschikking stel. Venlo Regionomics is een project waarin ik geloof, dus daar investeer ik graag in. Ik hoop dat we in onze regio duurzame business kunnen ondersteunen en samenwerkingsverbanden kunnen creëren. Als we bedrijven die gaan voor people, planet, profit weten te boeien, dan is het hier een feestje om te wonen en te werken. Dus daar ga ik voor!”

In Love with a Greek Mountain

In October 2016 I have fallen in love with a Greek mountain, Mount Parnonas in the Peleponnese. Everybody who knows me a little is familiar with the fact that I have been in the Blue Economy and sustainable development since 2013. Now that I have met this mountain, I just feel that this mountain and deep blue sea deserve better. Together with its people, the Greek mountain deserves to be developing in a sustainable way. Mount Parnonas houses 24 villages, but most of them are deserted. The region is rather unspoiled and is part of Natura 2000, but it has large problems as well. We have never been taught how to gain value in line with nature. We immediately think big, industrial and spoil things.

Meraki People

The Meraki People, with Christiana Gardikioti as a driving force, have a dream to do it different. Around the themes food, fabric and health they started business activities and education on learning from nature. However, community building is not easy in a country with such financial troubles. Competition is a more logical first impulse than cooperation. But still this is what we are doing here.

Regenerative Agriculture

In May 2017 I went back to the Greek mountain with my Blue Economy friend Ayumi Matsuzaka. We discovered the riches of the loquat tree, along with giving workshops in terra preta. Also, we planted the first mental seeds for regenerative agriculture and water management. Systemic designs came out of our pens, we talked to lots of people, at the same time explaining all the opportunities. And we had fun together and built relationships. O, how I wish for the Meraki People to start their sustainable businesses and regenerate their mountain and sea in the process!

ayumi matsuzaka

Ayumi Matsuzaka giving workshop terra preta

loquat tree

The 15 opportunities of a loquat tree, a valuable asset growing in normal backyards!

And of course anyone with great ideas is welcome to be part of this process. The Meraki People (business with a heart) are big enough for all of us who have heart for Mount Parnonas and its inhabitants.

Biomimicry workshop ‘learning from nature’

Art students are special. They think in a different way and I love that. Together with Eva van Rijsingen from Blue Engineering I gave a workshop ‘learning from nature’ at the HKU in Utrecht. The college teaches about art and application and that perfectly fit with what we had to teach: bionics, biomimicry, blue economy.

We explained about systemic design, zooming out. We discussed ecosystems and what will happen if the fox dies. But we also discussed their innovations and gave them a new way of looking at their project. In the end they all shared with us how this workshop changed their innovations.

Biomimicry, nature

Wow, what an energy! What a good way of sharing and thinking about sustainability. I definitely hope this college wants to participate in our projects. These art students can teach our Venlo entrepreneurs a lot. How to change their view. How to include art and nature in every innovation, in every product.

And of course we made them think about their business case too. Because in the end people and planet have to be teamed up with prosperity for people as well. It is the only sustainable way.

(photo: Daan Eerland)